Drogamenpekotasunen tratamendu psikosozial intentsiboen datu-baseak eta ebaluazio-sistemak integratzea

Azken urteotan, Osasun eta Komunitatea Fundazioak (FSC), etengabeko hobekuntzaren alde, baliabide ugari bideratu ditu drogamenpekotasunen arretarako baliabideetan egiten diren tratamendu psikosozial intentsiboen ebaluazio-prozedurak optimizatzeko. 

Honako plan honen 2021eko deialdiaren esparruan: Espainiako Gobernuaren Suspertze, Eraldaketa eta Erresilientzia Plana (Europako funtsei esker: Next Generation EU), FSCk diru-laguntza bat jaso zuen, eta horri esker lan-talde bat eratu ahal izan zen Ikerketa eta Ebaluazio Sailari atxikita. Talde hori arduratu da, 2022/2023 aldian, ebaluazio-sistema berri, integratu eta informatizatu bat garatzeaz, eta sistema horri I.D.E.A.S. izena eman zaio (gaztelaniazko akronimoa da: informazioa, diagnostikoa, ebaluazioa, arreta eta jarraipena).  

Ebaluazio-sistema berri honek ez du arreta jartzen soilik erabiltzaileei arreta ematean egiten diren jarduketen balorazioan; aitzitik, berariazko garrantzia ematen die bai diagnostikoari, bai esku-hartzean lortutako emaitzen bilakaeraren ebaluazioari, beti ikuspegi bio-psiko-sozial batetik.   

Lan-prozesuaren lehen fasea: bibliografia-berrikuspen zehatza egin zen, bai estatu-mailan, bai nazioartean, tratamenduarekin eta/edo haren emaitzekin (osasuna, gizarte-egoera, bizi-kalitatea, drogen kontsumoa…) lotura handiena zuten aldagaiak zehazteko. Halaber, aldagai horietako bakoitza monitorizatzeko eskuragarri zeuden tresna baliozkotuak eta ebaluazio-sistemak xehe berrikusi ziren.  

Lan-prozesuaren bigarren fasea: aldagai horiek eta proiektuaren beharretara hobekien egokitzen ziren ebaluazio-tresnak hautatu ondoren, datuak biltzeko sistema integratua diseinatu zen, hiru kalitate-estandarretara garatua eta egokitua: “Kalitate Handiko Estandarra”tik (luzeagoa, baina informazio zehatzagoarekin) “Gutxieneko Kalitate Estandarra”ra arte; azken hori ebaluazio eta arreta egokiak egiteko ezinbesteko gutxieneko maila gisa hartzen da. 

Azkenik, proiektu honen hirugarren fasea aurreko fasean diseinatutako ebaluazio-sistema digitalizatzea izan zen. Horretarako, sistemaren erabilgarritasun-proba batzuk egin ziren zentro hautatu batzuekin, akatsak hautemateko eta sistemaren hutsegiteak zuzentzeko eta/edo hobekuntzak aplikatzeko; hori guztia tresnak zerbitzuetara egokitzeko, teknologia profesionalen eta erabiltzaileen zerbitzura jarriz. 

Zorionez, proiektu honek jarraipena izan du 2023/2024 aldian, 2022an jasotako diru-laguntza berri bati esker; diru-laguntza hori eman zuena: Espainiako Gobernuaren Suspertze, Eraldaketa eta Erresilientzia Plana.  

Bigarren aldi hau FSCren drogamenpekotasunen arretarako dispositiboetan esku hartzen duten profesionalentzako prestakuntza-programa bat diseinatu eta gauzatuz hasiko da. Hori izango da lehen fasea eta bertan landuko dira bai proposatutako ebaluazio-prozesua bera, bai helburu horretarako diseinatutako tresna informatizatuaren erabilera, hura aplikatzean akatsak ahalik eta gehien murrizteko.  

Prestakuntzaren ondoren, bigarren fasea etorriko da, eta bertan ebaluazio-sistema informatizatu berri hau ezarriko da parte hartzen duten baliabide guztietan; sistemaren egokitasuna lan-praktikatik bertatik egiaztatuko da, eta, horrela, informazioa biltzeko eta arreta-prozesuak errazteko orduan ondo dabilela ziurtatuko da.  

 Azkenik, hirugarren fasea datuak esportatzea eta haien aurretiazko analisia izango da, emaitzei buruzko informazioa lortzeko (eta ez prozesuari buruzkoa soilik), bai eta emaitza horiek hainbat faktore pronostikorekin, artatutako biztanleriaren ezaugarriekin eta egindako esku-hartzeekin duten lotura ere; horrek asko erraztu beharko luke jardunbide egokiak identifikatzea.  

Gainera, geroko fase batean, espero da beste erakunde batzuek garatutako sistema hartu ahal izatea, hala nahi badute; beraz, onuradun potentziala tratamendu psikosozial intentsiboak ematen dituzten zerbitzu mota horietan (komunitate terapeutikoak, eguneko zentroak, gizarteratzeko pisuak…) artatutako biztanleria osoa izango litzateke.