Migrazio-dolua: erresilientziaren eta eraldaketa pertsonalaren istorio bat

Kolonbiatik Alacantera iritsi nintzen 2022an, nire 6 urteko alaba Sofiarekin. Gogoan dut ez nuela hiri hau ezagutzen, ezta inor ere. Hala ere, “igerilari urbanoa” naiz, eta ona gainera; beraz, Alacanten barrena ibiltzera joan ginen, biok batera hiria ezagutzeko.

Uneren batean, nire bidea neska kolonbiar batenarekin gurutzatu zen. Hark andre bat aurkeztu zidan, eta astean 2 orduz lanean hasi nintzen. Dena normal zegoen. Leku seguru batean bizi nintzen, lana nuen, eta Sofiak ilusio handiz hasi zuen ikasturtea. Baina ondo ez zegoena ni nintzen.

Ni ohartu ez banintzen ere, nire gorputza hizketan hasia zitzaidan, baina nik haren seinaleak normaltzat hartzen nituen… Ez nuen ondo lo egiten, eta ez nuen lortzen behar bezala atseden hartzea. Beti erne nengoen, kezkatuta. Gauza asko egiten nituen aldi berean, eta, hala ere, normala iruditzen zitzaidan…

Egun batean, ordea, konturatu nintzen ez nengoela ondo. Ama Espainiara joana zen bizitzera, eta horri buruz harekin hitz egin nuenean, medikuarengana joatea erabaki genuen. Han jarri nion izena bizitzen ari nintzenari: antsietate orokortua eta migrazio-dolua.

Lehen aldiz entzuten nuen esapide hori: migrazio-dolua. Arreta eman zidan, eta grazia ere egin zidan, baina ez nion garrantzi handirik eman. Azken batean, ni ondo nengoen, edo hala uste nuen. Gertatzen zitzaidana urduritasun hutsa zela pentsatzen nuen, beti neure burua pertsona urduritzat izan bainuen.

Handik denbora batera, amak Osasun eta Komunitatea Fundazioaren (FSC) lanaz hitz egin zidan. Izan ere, erakunde horrek Alacanten dituen proiektuetako batean parte hartu zuen (Conóce-T Empléa-T). Berak hitz egin zidan Milenaz, lan-bilaketan lagun egiten zion teknikariaz. Bere esperientzia kontatu zidanean, amaren programa berean parte hartzera joatea erabaki nuen.

Milena ezagutu nuenean, ulertua sentitu nintzen. Lan-arloan orientatzeaz gain, alderdi pertsonaletan ere lagun egiten hasi zitzaidan. Horri esker, neure burua hobeto ezagutu eta ulertu nuen, eta erabakiak hartzea bezalako egoerei aurre egiteko tresnak garatu nituen.

Egoera askotan ulertzen ninduen, eta, pixkanaka, ordura arte antzeman ez nuen zerbaitez ohartzen hasi nintzen: bakarrik sentitzen nintzen. Ulertu nuen bizitzen ari nintzena uler zezakeen norbait aurkitzea ere migrazio-esperientziaren parte zela.

Bestalde, dena antolatuta nuela uste nuen, eta, neurri batean, hala zen. Hala ere, beste gauza batzuek geldiarazten ninduten, eta ez nuen jakin horiek identifikatzen: sinesmenak, aurreiritziak, informazio falta eta, batez ere, prozesu horretan lagun egingo zidan gida baten beharra.

Milenarekin bilerak eta telefono-deiak izaten nituen, eta hark beti gonbidatzen ninduen hausnartzera, arrazoitzera eta ideiak ordenatzera. Horrela, pixkanaka, hazteko eta barrutik antolatzeko prozesu batera bideratu ninduen. Neure buruari beste ikuspegi batetik begiratzen hasi nintzen, neure burua emakume gisa aitortzen eta nor nintzen eta zer nahi nuen hobeto ulertzen. Autoezagutzako bide horrek neure buruarengan konfiantza handiagoa izaten eta nire bizitzaren kontrola hartzeko nuen ahalmena aitortzen lagundu zidan.

Une horretan, lanetik bota ninduten, eta ez modu atseginenean, hain zuzen ere. Frustrazioak eta ziurgabetasunak hartu ninduten, eta hainbeste kostatu zitzaidan lan-egonkortasuna galtzeko beldur nintzen, beste behin hutsetik hasi behar banu bezala. Berriro lan bila irten behar izan nuen, ziurgabetasunari aurre egin, eta zenbait egoera bizi. Nire esperientziatik, egoera horiek “ezkutuko arrazakeriaren” adierazpen gisa identifikatzen ditut: jarrerak, keinuak eta beste oztopo batzuk, gainerako pertsonen baldintza beretatik abiatzen ez zarela sentiarazten dizutenak.

Orduan gogoratu nituen Milenaren hitzak. Disko urratu bat bezala grabatuta geratu zitzaizkidan buruan, eta behin eta berriro itzultzen zitzaizkidan, une zailetan orientatzeko. Oraingoan, entzutea eta ekitea erabaki nuen. 38 urte nituela, nire bizitzan mugarri izango zen erabakia hartu nuen: helduentzako DBH ikastea. Neure buruari esan nion: “Aski da!” Zikloak ixteko, zain utzitakoari aurre egiteko eta neure alde egiteko garaia zen. Banekien titulu hori lortuz gero ate berriak irekiko zitzaizkidala, errazago aurkituko nuela lan egonkorragoa eta hain behar nuen egonkortasun ekonomikoa eraiki ahal izango nuela. Baina, batez ere, ulertu nuen ematen nuen urrats bakoitzak hurbildu egiten ninduela neuretzat eta neuregatik eraiki nahi nuen bizitzara. Eta lortu nuen. DBHko titulua atera nuen, eta gaur egun Erdi Mailako Lanbide Heziketako ziklo bat egiten ari naiz.

Aurrera egin ahala, ohartu nintzen nire baitako zati batek arreta behar zuela. Nire emozioak, beldurrak eta ziurgabetasunak hor zeuden oraindik, ezkutuan. Bizitzako alderdi askotan aurrera egiten ari banintzen ere, oraindik banituen zauriak, segurtasun-ezak eta zaindu beharreko alderdi pertsonalak.

Milenak FSCren beste proiektu baten berri eman zidan: SIAF (Familientzako Akonpainamendu Zerbitzu Integrala), familiei laguntza psikologikoa eta terapeutikoa eskaintzen diena. Nire kasuan, akonpainamendua guraso bakarreko bizikidetza-unitate bateko kide gisa nituen inguruabar berezietan oinarritu zen.

Milenarekin jarraitu nuen nire prozesuan, eta, hari esker, Carolina ezagutu nuen, erakundeko beste teknikari bat. Carolinarengan terapeuta zintzo eta zuzena aurkitu nuen, eta aspaldi ezkutatuta zegoen Viviana hori aurkitzen lagundu zidan. Aitorrarazi zidan nire barruan ezaugarri positibo, gaitasun eta indargune asko zeudela, eta ez nintzela beti gai horiek ikusteko. Era berean, konturatu gabe neure buruari oztopoak jartzera eraman ninduten jarrerak eta ereduak identifikatzen lagundu zidan. Horiek landu behar nituen, neure burua saboteatzeari uzteko.

Gaur egun, autoezagutzako bide horretan jarraitzen dut. Ez ditut erantzun guztiak, eta ez dut neure burua guztiz ezagutu, baina orain kontzienteago naiz nor naizen, zer sentitzen dudan eta zer behar dudan. Bizitzari beste ikuspegi batetik begiratzen diot, eta beste modu batera ezagutzen dut neure burua: ama, emakume, alaba eta, batez ere, Viviana gisa.